در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (۱۲۳) قانون اساسی، «قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی» که با عنوان طرح به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده بود، پس از تأیید شورای نگهبان برای اجرا ابلاغ شده است.

به گزارش ایسنا، متن كامل این قانون به شرح ذیل است:

ماده۱) ماده (۱) مكرر به شرح زیر به قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۲۹/۷/۱۳۶۳ و اصلاحات بعدی آن الحاق میگردد:

ماده ۱مكرر ) در این قانون عبارت اختصاری به شرح زیر جایگزین عناوین كامل آنها میگردد:

۱) فرماندهی كل به جای مقام معظم فرماندهی كل قوا

۲) ستادكل به جای ستادكل نیروهای مسلح

۳) نیروهای مسلح به جای ستاد كل نیروهای مسلح، ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمانهای وابسته، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمانهای تابعه

۴) ارتش به جای ارتش جمهوری اسلامی ایران

۵) سپاه به جای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

۶) وزارت دفاع به جای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

۷) وزارت علوم به جای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

۸) وزارت بهداشت به جای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی

۹) سازمان به جای سازمان وظیفه عمومی

۱۰) كاركنان وظیفه به جای افسران وظیفه، درجه داران وظیفه و سربازان عادی وظیفه

ماده۲) ماده(۲) به شرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۲) هر فرد ذكور ایرانی در ماهی كه طی آن ماه به سن هجده سال تمام می رسد مشمول مقررات خدمت وظیفه عمومی است.

تبصره ) مشمول كسی استكه درشمول قانون خدمت وظیفه عمومی قرارگیرد.

ماده۳) تبصره ماده(۳) به شرح ذیل اصلاح میگردد:

تبصره) تغییر سن بر مبناء ماده واحده قانون حفظ اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها مصوب۲/۱۱/۱۳۶۷، فقط درباره خودمشمولین معتبر است.

ماده۴) بند «الف» ماده(۴) به شرح ذیل اصلاح و تبصره (۳) آن حذف میشود:

الف) مدت خدمت دوره ضرورت (۲۴) ماه است و درصورتی كه مشمولان مازاد و یا كمتر از تعداد مورد نیاز باشد ستادكل با كسب اجازه از فرماندهی كل آن را به كمتر یا بیشتر از مدت دوره ضرورت تغییر می دهد.

ماده ۵) ماده(۵) و تبصره های آن به شرح زیر اصلاح میگردد:

ماده ۵) كلیه مشمولین قادر به خدمت و بلامانع، به خدمت دوره ضرورت اعزام می شوند و پس از فرا گرفتن آموزشهای نظامی لازم در ابتداء خدمت، بقیه خدمت دوره ضرورت را انجام می دهند.

تعیین ترتیب تقدم و سهمیه بندی مشمولین وظیفه بین هر یك از نیروهای مسلح، توسط ستاد كل با تصویب فرماندهی كل صورت می گیرد.

تبصره۱) نحوه تأمین سهمیه هر یك از نیروهای مسلح از مشمولین هر دوره، به وسیله كمیسـیونی انجام می شود كه از نمایندگان نیروهای مزبور به ریاست رئیس سازمان تشكیل میگردد.

تبصره۲) سپاه می تواند مشمولین مورد نیاز خود را در هر دوره طبق ضوابط خاص پذیرش سپاه، از بین بسیجیان دارای برگه اعزام به خدمت به میزان سهمیه ای كه ستاد كل تعیین میكند، انتخاب نموده و قبل از تاریخ اعزام آنان فهرست اسامی آنها را به واحدهای تابعه سازمان اعلام نماید. این مشمولین برای انجام خدمت وظیفه عمومی در اختیار سپاه قرار می گیرند.

تبصره۳) نیروهای مسلح میتوانند مشمولین متخصص مورد نیاز خود را در سطح كارشناس و بالاتر به میزان سهمیه ای كه ستاد كل تعیین میكند به عنوان مشمول خاص از ستاد كل درخواست نمایند.

تبصره۴) مشمولین وظیفه از تاریخ اعزام از سوی واحدهای وظیفه عمومی ناجا به عنوان كاركنان وظیفه یگان تعیین شده، محسوب می شوند.

ماده۶) دو تبصره به شرح زیر به ماده (۷) الحاق میگردد:

تبصره۱) وزارت آموزش و پرورش موظف است فارغ التحصیلان تربیت معلم در مراكز آموزشی، از طریق سازمان آنان را به مراكز آموزشی نظامی برای طی دوره آموزش رزم مقدماتی اعزام نماید.

تبصره۲) دولت موظف است همه ساله اعتبارات لازم را برای آموزشهای فوق در اختیار سپاه قرار دهد.

ماده۷) در بند (ب) ماده (۱۰) عبارت «بانكها و»، پس از عبارت «از طریق» اضافه و بند (و) و تبصره (۱) ماده (۱۰)حذف و دو تبصره به عنوان تبصره های (۲) و (۳) بهشرح زیر به این ماده الحاق میگردد:

تبصره۲) ارزش و اعتبار مدارك دال بر رسیدگی به وضعیت مشمول از لحاظ انجام قسمتی یا تمام امور موضوع این ماده مطابق آیین نامه اجرائی مندرج در ماده (۵۱) تعیین می شود.

تبصره۳) متخلفین از مقررات این ماده به محاكم قضائی معرفی می شوند، مجازات اینگونه افراد برای بار اول پرداخت هزینه سالانه یك سرباز طبق قانون بودجه سالانه و نرخ اعلامی دولت است و بار دوم علاوه بر جریمه فوق، سه ماه انفصال از خدمت و برای بار سوم و بالاتر انفصال از خدمات دولتی است.

ماده۸) در صدر ماده (۱۳) بهجای عبارت «مشمولانی كه» عبارت «افرادی كه اعم از مشمول و غیرمشمول» جایگزین و تبصره های(۱) و (۲) ماده مذكور به شرح زیر اصلاح میگردد:

تبصره۱) آن عده از محصلین مراكز آموزش كادر ثابت نیروهای مسلح كه قبل از پایان دوره آموزش مستعفی یا اخراج شوند، فقط از طی دوره آموزش نظامی معاف می شوند، لكن باید خدمت دوره ضرورت را انجام دهند. درصورتیكه محصلین به علت بیماری یا عدم صلاحیت كه ناشی از اعمال ارادی آنان نباشد بركنار گردند، مدتتحصیل جزء خدمت دوره ضرورت آنان محسوب می شود.

تبصره ۲) افسران و درجه داران نیروهای مسلح، در صورتیكه قبل از نیل به درجه به موجب مقررات استخدامی مربوط از خدمت مستعفی یا اخراج شوند، فقط از طی دوره آموزش نظامی معاف می شوند لكن باید خدمت دوره ضرورت را انجام دهند و اگر بعد از پایان دوره آموزش از خدمت مستعفی یا اخراج گردند و خدمت آنان از مدت دوره ضرورت كمتر باشد بقیه دوره ضرورت را انجام می دهند.

ماده۹) ماده(۱۴) و سه تبصره آن به شرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۱۴) آندسته از مشمولین و كاركنان وظیفه ای كه بهعنوان پایور اعم از نظامی و كارمند به استخدام نیروهای مسلح در میآیند با انجام ششسال خدمت پس از فراغت از تحصیل یا اتمام دوره آموزشی از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میگردند. چنانچه قبل از خاتمه ششسال از خدمت رها گردند، درصورتیكه مشمول معافیتهای قانونی نبـاشند، به نسبت هر چـهار ماه خدمت یك ماه از خدمت دوره ضرورت آنان كسر می شود.

تبصره ۱) مدت خدمت انجام شده كاركنان وظیفه كه در اجرای این ماده بهعنوان كارمند رسمی استخدام میشوند به همان میزان از مدت تعهد موضوع این ماده كسر میشود.

تبصره۲) چنانچه كارمندان مذكور پس از اتمام ششسال تعهد خدمتی به هر عنوان از خدمت رها شوند از كارت پایان خدمت دوره ضرورت برخوردار میگردند.

تبصره۳) در مناطق بد آب و هوا، مناطق مرزی و مناطق محروم كه با تشخیص ستاد كل تعیین می شود مدت مذكور در این ماده به پنج سال تغییر مییابد.

ماده ۱۰) ماده (۱۵) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۱۵) مشمولین و كاركنان وظیفه داوطلبی كه با داشتن حداقل گواهینامه پنجم ابتدائی و سپردن پنج سال تعهد خدمت نظامی یا شش سال تعهد خدمت كارمندی، بهصورت پیمانی در نیروهای مسلح استخدام می شوند، خدمت آنان به منزله انجام خدمت دوره ضرورت تلقی می شود و پس از پایان تعهد از كارت پایان خدمت برخوردار میگردند. در صورتی كه قبل از خاتمه تعهد از خدمت مستعفی یا بركنار گردند، چنانچه مشمول معافیتهای قانونی نباشند، خدمت دوره ضرورت به نسبت چهار ماه خدمت یك ماه از خدمت دوره ضرورت آنان محسوب می شود و بقیه خدمت دوره ضرورت را برابر قانون انجام می دهند، مگر این كه علت رهایی، بیماری یا عدم صلاحیت ناشی از اعمال غیر ارادی آنان به تشخیص هیأت بدوی سازمان مربوط باشد كه در اینصورت مدت تعهد انجام شده به نسبت از مدت خدمت دوره ضرورت كسر میگردد.

تبصره۱) طی دوره آموزش نظامی برای كلیه كارمندان اعم از رسمی و پیمانی الزامی است.

تبصره۲) مدت تعهد پیمانی دارندگان مدرك كارشناسی (لیسانس) و بالاتر یك سال كمتر است.

تبصره۳) میزان سهمیه كاركنان پیمانی هر یك از نیروهای مسلح از سوی ستاد كل تعیین و ابلاغ میگردد.

تبصره۴) چنانچه مشمولِ مستعفی بیش از نیمی از مدت تعهد خود را سپری كرده باشد برای ادامه خدمت دوره ضرورت نیازی به طی دوره آموزش مجدد ندارد و به ازاء هر سال خدمت چهارماه از مدت خدمت ضرورت او كسر می شود.

ماده۱۱) در ماده (۱۶) به جای عبارت «آیین نامه های ارتش جمهوری اسلامی ایران» عبارت «آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح» جایگزین میگردد.

ماده۱۲) ماده(۱۷) حذف میگردد.

ماده۱۳) ماده(۱۸) حذف می گردد.

ماده۱۴) ماده (۱۹) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۱۹) كسانی كه به سن هجده سال تمام میرسند، پس از انتشار آگهی احضار، موظفند ظرف شش ماه خود را به سازمان معرفی نمایند و سازمان مكلف است، حداكثر ظرف ششماه تكلیف مشمولین وظیفه را تعیین نماید و آنها را به خدمت اعزام یا برابر مقررات از خدمت دوره ضرورت معاف كند.

تبصره۱) مشمولان مقیم خارج از كشور، باید به نمایندگی كنسولی یا سیاسی دولت جمهوری اسلامی ایران در كشور محل اقامت خود و در صورت نبود آن، به نزدیكترین نمایندگی كنسولی یا سیاسی دولت جمهوری اسلامی ایران مراجعه نمایند.

تبصره۲) آن دسته از مشمولینی كه جهت اعزام به خدمت معاذیر دارند و نمیتوانند در موعد مقرر به خدمت اعزام شوند، اعزام آنان حداكثرتا یك سال بر اساس دستورالعملی كه به پیشنهاد سازمان و تأیید ستاد كل تهیه می شود به تعویق می افتد.

ماده۱۵) ماده (۲۰) به شرح زیر اصلاح میشود:

ماده۲۰) سازمان ثبت احوال كشور مكلف است صورت اسامی متولدین ذكور شهرستانها و بخشهایی را كه در سال بعد باید به وضع مشمولیت آنها رسیدگی شود به تفكیك هر ماهه به سازمان وظیفه عمومی تسلیم كند.

ماده۱۶) در ماده (۲۱) به جای كلمه «ژاندارمری» عبارت «نیروی انتظامی» جایگزین می شود و تبصره (۱) حذف و تبصره (۲) به تبصره تغییر و بهجای «رئیس اداره» عبارت «رئیس سازمان» و به جای «ستاد مشترك و ستاد مركزی سپاه» عبارت «نیروهای مسلح» جایگزین میگردد.

ماده۱۷) در ماده (۲۲) عبارت «اداره وظیفه عمومی» به «سازمان» اصلاح میگردد.

ماده ۱۸) ماده (۲۳) حذف میگردد.

ماده ۱۹) تبصره ذیل ماده (۳۰) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

تبصره) رئیس سازمان یا نماینده او در صورتی كه دلایل و مدارك مثبتهای مبنی بر معافیت از خدمت در پرونده موجود باشد، میتواند برای حداكثر یك سال دستور عدم اعزام مشمول را صادر نماید و یا در صورت غیبت موجه وی، دستور رسیدگی صادر كند.

ماده۲۰) مـاده (۳۱) بهشرح زیـر اصلاح و تبـصرههای الحاقی به مـاده مذكور حذف میگردد:

ماده۳۱) دانش آموزان مدارس و دانشجویان مراكز آموزش عالی وابسته به وزارت آموزش و پرورش و یا مورد تأیید آن وزارت و دانشجویان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی دولتی یا غیردولتی داخلی و خارجی مورد تأیید وزارتخانه های علوم و بهداشت و طلاب حوزههای علمیه كه در حین تحصیل به سن مشمولیت رسیده و یا میرسند، تا زمانی كه به تحصیلات خود ادامه می دهند، از اعزام به خدمت دوره ضرورت معاف می باشند.

ماده۲۱) در ماده (۳۲) عبارت «حوزه علمیه قم و یا نماینده رسمی آن» به عبارت «مركز مدیریت حوزههای علمیه یا نمایندگان رسمی آن و یا با مجوز رسمی شورای عالی حوزه های علمیه» اصلاح می شود.

ماده۲۲) ماده (۳۳) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۳۳) صدور معافیت تحصیلی دانش آموزان، دانشجویان و طلاب علوم دینی، موكول به ارائه گواهی اشتغال به تحصیل آنان از طریق مراجع ذی ربط است و مدت اعتبار آن تا یك سال پس از صدور گواهی پایان تحصیلات در هر مقطع می باشد.

تبصره ۱) حداكثر معافیت تحصیلی برای دانش آموزان تا سن بیستسال تمام و در هر یك از مقاطع تحصیلی كاردانی دو و نیم سال، كارشناسیناپیوسته و كارشناسی ارشد ناپیوسته سه سال، كارشناسی پیوسته پنج سال و كارشناسی ارشد پیوسته ششسال، دكترای پزشكی پیوسته هشت سال و دكترای تخصصی شش سال است.

تبصره۲) در مواقع ضروری با تشخیص و اعلام كمیسیون موارد خاص دانشگاههای مربوط حداكثر یك سال به مدت فوق اضافه می شود.

ماده۲۳) ماده (۳۴) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۳۴) دانش آموزان و دانشجویان و طلاب علوم دینی مشمول، در صورت ترك تحصیل، اخراج، انصراف یا فراغت از تحصیل، باید برای خدمت دوره ضرورت خود را معرفی نمایند. مقامات مسؤول مكلفند صورت اسامی این قبیل مشمولین را با ذكر مشخصات كامل و نشانی و رشته تحصیلی به طور انفرادی، بدون تأخیر به سازمان محل ارسال دارند.

تبصره۱) مهلت معرفی مشمولین مذكور حداكثر یك سال پس از تاریخ انصراف، ترك تحصیل و اخراج و فراغت از تحصیل است.

تبصره۲) مشمولینی كه با داشتن معافیت تحصیلی در خارج از كشور تحصیل می كنند، پس از ترك تحصیل یا اخراج یا انصراف یا فراغت از تحصیل، موظفند برای رسیدگی به وضع مشمولیت خود حداكثر ظرف یك سال خود را به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در خارج ازكشور معرفی نمایند.

تبصره۳) متخلفین از اجراء این ماده برای بار اول به توبیخ كتبی و درج در پرونده و برای بار دوم علاوه بر توبیخ كتبی به یك ماه انفصال از خدمت و برای بار سوم به دو ماه انفصال از خدمت محكوم می شوند.

ماده۲۴) ماده (۳۵) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۳۵) مشمولین دیپلم كه حداكثر یك سال پس از فراغت از تحصیل در یكی از دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی داخل یا خارج از كشور كه مورد تأیید وزارتخانه های علوم و بهداشت میباشند پذیرفته شوند تا زمانیكه وفق تبصره (۱) ماده (۳۳) به تحصیل اشتغال دارند، می توانند مشروط به اینكه دارای غیبت غیرموجه نباشند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند. این معافیت برای هر مقطع فقط یك بار داده می شود.

تبصره۱) معافیت تحصیلی دانشجویان انصرافی در طول مدت تحصیل فقط یك بار قابل تمدید است.

تبصره۲) ترخیص كاركنان وظیفه بدون غیبت اولیه در حین خدمت جهت ادامه تحصیل در مقاطع كار شناسی و بالاتر به جز در زمانهای اضطراری و جنگ بلامانع است.

ماده ۲۵) ماده(۳۶) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده ۳۶) مشمولیندارای مدرك كارشناسی و بالاتر و معادل آن در حوزه های علمیه علاقمند به تحصیل درخارج از كشور درصورتیكه از نظر مقررات اینقانون و وزارتخانههای علوم و بهداشت، حائز شرایط ادامه تحصیل در خارج ازكشور باشند و دانشگاهها و رشته های آنها مورد تأیید وزارتخانه های فوق باشد، می توانند با سپردن تضمین های لازم با استفاده از مقررات این قانون برای تحصیل به خارج از كشور مسافرت نمایند.

ماده ۲۶) ماده (۳۷) بهشرح زیر اصلاح و تبصره ذیل آن حذف میگردد:

ماده۳۷) ایرانیان مقیم خارج از كشور، فرزندان مأمورین ثابت دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از كشور و همچنین كسانی كه قانوناً تحت كفالت، یا ولایت قانونی آنها می باشند، چنانچه در حین تحصیل در مدارس ایرانی مستقر در خارج از كشور و یا مؤسسات آموزشی كشورهای خارج مورد تأیید آموزش و پرورش و طلاب حوزه های علمیه مورد تأیید شورای عالی حوزه های علمیه به سن مشمولیت برسند از معافیت تحصیلی بهرهمند میگردند و ادامه تحـصیل آنان تا سقف یك سال پس از فراغت از تحصیل در دانشگاهها و مراكز آموزش عالی خارج از كشوركه مورد تأیید وزارتخانه های علوم یا بهداشت هستند بلامانع میباشد.

ماده۲۷) ماده(۳۸) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۳۸) آئیننامه اجرائی مواد این بخش، توسط وزارت دفاع با كسب نظر از شورای عالی حوزههای علمیه، وزارتخانه های كشور، علوم، بهداشت، آموزش و پرورش و دانشگاه آزاد اسلامی و سازمان ظرف حداكثر شش ماه تهیه می شود و پس از تأیید ستاد كل به تصویب هیأت وزیران میرسد.

ماده۲۸) تبصرههای (۱) و (۲) ماده (۳۹) به شرح زیر اصلاح و تبصره های (۳) و (۴) به ماده مذكور الحاق میگردد:

تبصره۱) نحوه طبقه بندی مشمولین و طرز معاینه و ضوابط معافیت پزشكی آنها براساس مقاطع تحصیلی مشمولین به موجب آیین نامه معاینه و معافیت پزشكی مشمولین خدمت وظیفه عمومی است كه وزارت دفاع با كسبنظر از وزارتخانه های كشور و بهداشت، ظرف حداكثر ششماه تهیه می كند كه پس از تأیید ستاد كل به تصویب هیأت وزیران میرسد.

تبصره۲) نحوه آموزش و خدمت مشمولین معاف از رزم، برابر دستورالعملی است كه از سوی ستاد كل تهیه و ابلاغ میگردد.

تبصره۳) كسانی كه به مواد مخدر اعتیاد دارند، مشمول بند(۳) این ماده می شوند و به هنگام معاینه، شناسایی و از سوی واحدهای وظیفه عمومی برای ترك اعتیاد به مدت حداكثر ششماه به مراجع ذی ربط معرفی میگردند.

تبصره۴) نـیروهای مسلح مكلفـند در حین خدمت، كاركنان وظیفه ای را كه به مواد مخدر اعتیاد دارند، شناسایی و از سایر سربازان جدا نمایند و آنها را در واحدهای مستقل و مخصوص بهكارگیری و به مراجع ذی ربط برای ترك اعتیاد در مدت یك ماه توسط پزشك معالج، معرفی كنند و در طول خدمت تحت نظر و مراقبت های لازم قرار دهند. مدت ترك اعتیاد برای یك بار جزء خدمت دوره ضرورت محاسبه میشود. این افراد پس از پایان خدمت قانونی از خدمت ترخیص می شوند لیكن در هر حال صدور كارت پایان خدمت منوط به ارائه گواهی ترك اعتیاد است.

ماده۲۹) ماده (۴۱) بهشرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۴۱) كلیه مشمولین وظیفه باید قبل از اعزام به خدمت توسط یك پزشك از نیروهای مسلح معاینه شوند و در صورت نبودن پزشك از نیروهای مسلح، توسط پزشكان غیرنظامی متعهد كه صلاحیت آنان به وسیله نیروی انتظامی تأیید شده باشد، معاینه گردند.

تبصره۱) اظهارنظر در مورد معافیت پزشكی مشمولین توسط سه نفر پزشك نیروهای مسلح در هر شهرستان صورت می گیرد، رأی اكثریت این پزشكان معتبر است.

تبصره۲) نیروهای مسلح موظفند پزشكان مورد نیاز شوراهای پزشكی را به نیروی انتظامی معرفی نمایند. درصورتیكه تأمین پزشكان مورد نیاز از نیروهای مسلح امكانپذیر نباشد، نیروی انتظامی از پزشكان غیرنظامی مورد تأیید در شورای پزشكی استفاده مینماید.

تبصره۳) دولت مكلف است همه ساله هزینه تجهیز و تشكیل شورای پزشكی و شورای عالی پزشكی، فوق العاده پزشكان عضو شوراهای مذكور و همچنین هزینه معاینات تخصصی مشمولینی كه از پرداخت هزینه معاینات معاف می باشند و هزینه های اجرای تبصرههای (۳) و (۴) ماده (۳۹) را در اعتبارات نیروی انتظامی و بیمارستانهای ذیربط پیش بینی نماید.

ماده۳۰) ماده زیر به عنوان ماده (۴۲) مكرر به قانون الحاق میگردد:

ماده۴۲ مكرر) مشمولینی كه در شورای پزشكی شهرستان مربوط با معاینه بالینی معاف از خدمت تشخیص داده نشوند و به تشخیص این شورا یا رئیس واحد وظیفه عمومی مربوط یا اعتراض مشمول، نیاز به معاینه تخصصی داشته باشند، رئیس حوزه موظف است آنان را به نزدیكترین مركز مجهز وزارت بهداشت، یا بیمارستانهای نیروهای مسلح معرفی نمـاید تا مورد معاینه قرار گیرند و نتیجه معاینه تخصصی برای تصمیم گیری به شورای پزشكی همان شهرستان ارسال و در صورت اصرار بر اعتراض مشمولین با تأمین هزینهها از سوی مشمول نتایج جهت تصمیمگیری به شورای عالی پزشكی متشكل از پزشكان متخصص استان ارسال گردد.

تبصره۱) مشمولینی كه متقاضی معاینه تخصصی باشند، قبلاً باید هزینههای پیشبینی شده را به حساب دولت پرداخت نمایند. پس از معاینه طبق این قانون با مشمولان رفتار میشود. مشمولینی كه به تشخیص شورای پزشكی نیاز به معاینه تخصصی دارند، همچنین مشمولین مددجوی تحت پوشش سازمان بهزیستی كشور و افرادی كه به تأیید كمیته امداد امام خمـینی (ره) محل فاقد تمكن مالی هستند از پرداخت وجه مزبور معاف میباشند.

تبصره۲) مراكز مجهز وزارت بهداشت یا بیمارستانهای نیروهای مسلح موظفند به وضعیت مشمولین معرفی شده واحد مربوطه خارج از نوبت رسیدگی نمایند و آنان را حداكثر ظرف یك ماه مورد معاینه تخصصی قرار دهند.

تبصره۳) چنانچه مشمولینی كه برای معاینات تخصصی به مراكز مجهز وزارت بهداشت یا بیمارستانهای نیروهای مسلح معرفی میشوند، ظرف یكماه به این مراكز مراجعه نكنند، پس از تعیین تكلیف به خدمت اعزام می شوند.

ماده۳۱) ماده (۴۳) به شرح زیر اصلاح میگردد:

ماده۴۳) چنانچه رئیس سازمان یا نماینده او اطمینان حاصل نماید كه رأی شورای پزشكی مطابق مقررات صادر نشده است، پرونده را برای بررسی به شورای عالی پزشكی كه از سه پزشك متخصص نیروهای مسلح تشكیل میگردد ارجاع میدهد. نظر این شورا قطعی و لازم الاجراء است.

ماده۳۲) ماده(۴۴) به شرح ذیل اصلاح میگردد:

ماده۴۴) مشمولین زیر حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میباشند:

۱) یگانه فرزند ذكور مراقب یا نگهدارنده پدر نیازمند مراقبت كه قادر به اداره امور خود نباشد.

۲) یگانه مراقب یا نگهدارنده مادر فاقد شوهر

۳) تنها برادر تنیِ سرپرست خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند ذكور غیرمحجور

۴) تنها برادرِ سرپرستِ برادرِ كبیرِ نیازمندِ مراقب و فاقد پدر و همسر و فرزند ذكور غیر محجور و فاقد شغل

۵ ) یگانه سرپرست برادر كمتر از هجده سال تمام

۶ ) یگانه نوه ذكور مراقب یا نگهدارنده جد فاقد فرزند یا جده فاقد شوهر و فرزند

۷) مشمولی كه همسرش فوت نموده و از او دارای فرزند صغیر بوده مادامی كه ازدواج مجدد نكرده است و یا همسری دارد كه بعد از ازدواج معلول شده و نیازمند مراقبت باشد.

۸ ) از چند برادر واجد شرایط اعزام به خدمت در صورت اعزام یكی از برادران به خدمت، یكی از برادران میتواند تا اتمام خدمت او از تعویق اعزام استفاده نماید.

۹) در مورد معافیت از انجام خدمت ضرورت یك نفر از فرزندان خانواده ای كه دو برادر آنان خدمت سربازی را انجام داده اند، ستاد كل نیروهای مسلح تصمیم گیری می كند.

۱۰) یكی از فرزندانِ پسر سربازی كه در حین خدمت سربازی فوت كند و یا یكی از فرزندان ذكور خانواده ای كه یك فرزند آن خانواده در حین انجام خدمت سربازی فوت نموده باشد.

تبصره۱) منظور از یگانه مراقب، تنها فرزند ذكور یا برادر یا نوه بیش از هجدهسال تمام اسـت كه مراقبت هـر یك از بستگان مذكور در این ماده را به علت نقص عضو، بیماری، كبر سن، صغر سن، یا اناث بودن برعهده دارد، نیازمندی اشخاص مذكور به مراقبت با توجه به نقص عضو، بیماری و یا محجور بودن آنان به تشخیص شورای پزشكی است.

تبصره۲) مشمولین موضوع بند(۲) این ماده تا سیماه متوالی میتوانند از معافیت كفالت موقت استفاده نمایند و در پایان مدت فوق در صورت دارا بودن شرایط كفالت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میگردند.

تبصره۳) وجود برادری كه از معافیت تحصیلی برخوردار است مانع از معافیت كفالت موقت مشمولی كه سرپرستی خانواده را برعهده دارد، نیست. این معافیت فقط در طول مدت معافیت تحصیلی برادر مشمول كه خارج از شهرستان محل سكونت به تحصیل اشتغال دارد معتبر است و مشمول پس از آن با رعایت سایر مقررات این قانون به خدمت دوره ضرورت اعزام می شود.

تبصره۴) در صورتیكه برادر یا برادران یا پدر مشمول به دلیل بیماری یا معلولیت زمینگیر بوده و بنا به تشخیص شورای پزشكی فاقد صلاحیت و یا ناتوان برای سرپرستی باشند و مشمول نیز عملاً مراقبت یا سرپرستی را بر عهده داشته باشد، میتواند از معافیت كفالت برخوردار گردد.

ماده۳۳) یك ماده به شرح ذیل به عنوان ماده (۴۴مكرر) به قانون اضافه می شود:

ماده۴۴مكرر) نحوه معافیت از خدمت فرزندان ذكور مددجویان به شرح زیر است:

۱) یكی از فرزندان ذكور مادران فاقد شوهر تحت پوشش كمیته امداد حضرت امام(ره) و سازمان بهزیستی از انجام خدمت دوره ضرورت معاف است.

۲) مشمولانی كه حداقل یك فرزند معلول داشته باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می باشند.

۳) تنها پسر خانواده هایی كه دارای سه فرزند اناث یا بیشتر باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معافند.

۴) مشمولانی كه با معلولان اناث دارای معلولیت جسمی ـ حركتی ازدواج كنند به صورت موقت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می شوند و پس از گذشت پنجسال از استمرار ازدواج آنها معافیت موقت به معافیت دائم تبدیل می شود.